Παρακολουθούμε ομιλίες: Μόδα και τοπική φορεσιά στην Ύδρα του 19ου αι. Εξέλιξη ή συνύπαρξη;

Εμφανίσεις: 66

Τον 19ο αι. και κυρίως τα προεπαναστικά χρόνια, η Ύδρα ήταν ένα νησί με πλούσιο εμπορικό στόλο, ενώ μετά την ίδρυση του ελληνικού κράτους είχε έντονη εκπροσώπηση στην πολιτική ζωή της χώρας, στις πρώτες κυβερνήσεις του νεοσύστατου κράτους. Οι δύο αυτές συνθήκες δε θα μπορούσαν να μην αφήσουν τον αντίκτυπό τους και στην ενδυματολογική πραγματικότητα του νησιού, εφόσον η διαμόρφωση και εξέλιξη της ενδυμασίας ενός τόπου, εξαρτάται κατά μεγάλος μέρος από το ιστορικό και οικονομικό πλαίσιο της κοινωνίας που την υιοθετεί.

Η συσσώρευση πλούτου από τη μια, αποτέλεσμα της ναυτικής δραστηριότητας του νησιού στις αρχές του αιώνα, και η συνεχής επαφή της κοινωνικής ελίτ του νησιού με την αθηναϊκή κοινωνία από την άλλη, είχαν ως αποτέλεσμα τη συνεχή μετεξέλιξη της φορεσιάς των υδραίων γυναικών, οι οποίες ακολουθούν από κοντά τις τάσεις της δυτικής μόδας, πασχίζοντας ταυτόχρονα να διατηρήσουν την ιδιαίτερή τους ταυτότητα, σε ένα ενδιαφέρον μείγμα του παλαιού με το μοντέρνο, του τοπικού με το ευρωπαϊκό.

Ομιλήτρια: Ξένια Πολίτου (Επιμελήτρια Τμήματος Νεοελληνικού Πολιτισμού Αιγέας ΑΜΚΕ, Μουσείο Μπενάκη)

Παρακολουθήστε την ομιλία στο Bodossaki Lectures on demand

Φωτογραφία: Ενδυμασία από την Ύδρα που φορέθηκε από την Κυριακούλα Κριεζή, συζύγου του ναυάρχου και πρωθυπουργού της Ελλάδας, Αντωνίου Κριεζή, και κόρης του μπέη της Ύδρας, Γεωργίου Βούλγαρη. Αποτελείται από μεταξωτό πουκάμισο, πολύπτυχο μεταξωτό πράσινο φουστάνι, με μεταξωτή τζάκα (γιλέκο) και μεταξωτές κεντημένες κοντούρες (παντόφλες). Στη μέση δένει μεταξωτό μαντίλι, ενώ στο κεφάλι μακριά μπόλια, 19ος αιώνας (Πηγή: Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, αρ.ταυ. 718-).

Υποδήματα του 18ου αιώνα: Η επιτομή της ανδρικής κομψότητας

Εμφανίσεις: 93

Η γαλλική βασιλική αυλή του 18ου αι., ήταν υπέρμαχος της υπερβολικής διακόσμησης στα ενδύματα και αξεσουάρ, ίσως σαν απόρροια των πληθωρικών διακοσμητικών τεχνών της εποχής. Ο μοντέρνος άνδρας του 18ου αι., έπρεπε να απολαμβάνει τις καλές τέχνες, τη μουσική, το χορό και να διαθέτει χάρη και κομψότητα. Η ρομαντική καμπυλότητα των συγκεκριμένων υποδημάτων του 1700, φτιαγμένα από φίνο μετάξι και δέρμα, τονίζει τον αισθησιασμό της ανδρικής καμάρας και γάμπας, και υπερθεματίζει την χάρη που έπρεπε να αποπνέει ο ευγενής της γαλλικής Αυλής.

(ΜΕΤ 06.1344a,b)

Ντοπιολαλιάς καμώματα: χαρακτηρισμοί από…το ζωικό βασίλειο

Εμφανίσεις: 80

Οι άνθρωποι του χωριού, αλλά και γενικότερα στην Κορινθία τα παλαιότερα χρόνια είχαν έναν πολύ στενό σύνδεσμο με το φυσικό περιβάλλον και ιδιαίτερα με τα ζώα και τα πουλιά. Έτσι, είχαν εντοπίσει τις αδυναμίες τους, τις δυνατότητές τους, τις ιδιορρυθμίες τους, τους φόβους και τις επιθυμίες τους. Για αυτό τον λόγο, οι άνθρωποι, κυρίως του χωριού, χρησιμοποιούσαν σε κάποιες φράσεις τους ονόματα ζώων, για να προσδιορίσουν επιγραμματικά αλλά και με σαφήνεια το χαρακτηρισμό ανθρώπων του περιβάλλοντός τους.

Γάιδαρος: αγενής, αδιάντροπός

Μουλάρι: σκληρός, ατίθασος

Αρνί ή πρόβατο: άκακος, αγαθός

Λαγός: φοβητσιάρης

Ζαγάρι: αδύναμος, τιποτένιος

Λύκος: άπληστος

Αρκούδα: άκομψος

Αλεπού και τσακάλι: παμπόνηρος, πολυμήχανος

Κουτάβι: χαζός, αμάθητος

Γάτος: φωνακλάς κι ας μην έχει το δίκιο με το μέρος του

 

Πηγή: e-Sisifos : Ψηφιακό Χρονολόγιο της Κορινθιακής Λαογραφίας

Ο Πύθωνας και ο φόνος του από τον Απόλλωνα (1927)

Εμφανίσεις: 104

Ο Πύθωνας ήταν φίδι, φρουρός του μαντείου των Δελφών και της ιερής πηγής, που όμως σκότωνε ζώα και ανθρώπους, θόλωνε τα νερά, κατέσκαπτε την εύφορη κοιλάδα της Κρίσας και τρόμαζε τις Νύμφες. Αυτόν τον αντίπαλο χρειάστηκε να εξουδετερώσει ο Απόλλωνας, και εξαιτίας αυτού του φόνου ο θεός λατρεύτηκε και με το επίθετο Πύθιος, ενώ η ιέρειά του ονομαζόνταν Πυθία.

Το εικονιζόμενο κοστούμι του Πύθωνα, προέρχεται από την αναπαράσταση του φόνου του Πύθωνα από τον Απόλλωνα, κατά τις Α' Δελφικές Εορτές. Οι Δελφικές Εορτές ήταν εκδηλώσεις που διοργανώθηκαν στο Αρχαίο Θέατρο των Δελφών, κατά τη διάρκεια των ετών 1927 – 1930, από τον ποιητή Άγγελο Σικελιανό και τη σύζυγό του Εύα Πάλμερ, το 1927. Το κοστούμι είναι κατασκευασμένο από μετάξι και βαμβάκι, σε γκριζοπράσινο χρώμα με πούλιες από φίλντισι. Το κάλυμμα της κεφαλής φέρει προσωπίδα του Πύθωνα από χαρτί σε πράσινο χρώμα, φτιαγμένο από φιλντισένιες πούλιες.

© Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών

Ένα δίγλωσσο τυπογραφικό / περιηγητικό έντυπο για την Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου (1803)

Εμφανίσεις: 72

Αρχαία Αλεξάνδρεια. Περιγραφή της πόλεως ταύτης εν τη κατά πάροδον περιηγήσσι / Древняя Александрия. Путешествие από τον Αρχιμανδρίτη Κωνστάντιο / Архимандрит Константин Εν τη ελευθέρα τυπογραφία Γαρίου και Καμπανίας, Μόσκβα, 1803. Στόχος του εντύπου ήταν να ξεναγήσει τον επισκέπτη στις αρχαιότητες της Αλεξάνδρειας από τη δημιουργία της πόλης έως τις αρχές του 19ου αιώνα.

Αξιοσημείωτη είναι η αφιέρωση του Αρχιμαδρίτου Κωνστάντιου και συγγραφέα στον Τσάρο Αλέξανδρο Α΄( βασιλεία 1801-1825), με την προσφώνηση: «Τω κραταιοτάτω και πανυπερσεβάστω Αυτοκράτορι πάσης Ρωσσίας Αλεξάνδρω τω πρώτω» και στη συνέχεια «Πανευσπλαγχνικώτατε ιμπεράτορ».

Κατεβάστε εδώ, το δίγλωσσο τεκμήριο από την Ψηφιακή Βιβλιοθήκη Παναγιώτη Κ. Λασκαρίδη.

 

Με το βλέμμα των περιηγητών: O Πλούτωνας στις εκβολές του ποταμού της λύπης (1882)

Εμφανίσεις: 116

Ο Αχέρων ήταν ο ποταμός «χωρίς χαρά» (ἄχος, στενοχώρια), τον οποίο διέπλεε ο Ερμής Ψυχοπομπός, μαζί με τις νεοφερμένες ψυχές, για μια τελευταία βαρκάδα, πριν τις καταπιεί το αδηφάγο στόμα του Άδη για πάντα.

Στην παρούσα εικονογράφηση του 1882, που περιλαμβάνεται σε έργο του περιηγητή Christopher Wordsworth, το φυσικό τοπίο μπλέκεται με τον μύθο. Σύμφωνα με τον «Ομηρικό ύμνο προς τη θεά Δήμητρα», μια μέρα που η Περσεφόνη έπαιζε με τις φίλες της, Ωκεανίδες Νύμφες, στο Νύσιο Πεδίο, έσκυψε για μια στιγμή να κόψει έναν πανέμορφο λευκοκίτρινο υάκινθο, που ξεχώριζε ανάμεσα σε ίριδες, κρόκους και ρόδα. Τη στιγμή εκείνη που άπλωσε το χέρι, ένα ρήγμα έσκισε τη γη και ξεπήδησε το χρυσό άρμα του Πλούτωνα, που το έσερναν αθάνατα άλογα. Τότε ο βασιλιάς του Κάτω Κόσμου, την άρπαξε βίαια και κανείς δεν άκουσε τις φωνές της, μονάχα η Εκάτη και ο λαμπρός γιός του Υπερίωνα, ο Ήλιος.

Ο Christopher Wordsworth (1807-1885) ήταν Άγγλος επίσκοπος της Αγγλικανικής Εκκλησίας, ταυτόχρονα όμως ήταν και γνώστης της κλασικής παιδείας. Κατά την περίοδο 1832-1833, ήταν ο πρώτος Βρετανός πολίτης που έγινε δεκτός από τον βασιλιά Όθωνα στην Ελλάδα.

Ένα από τα δύο αξιομνημόνευτα έργα του, είναι το «Greece pictorial, descriptive, & historical», από το οποίο προέρχεται η εικονογράφηση του Αχέροντα. Οι περιγραφές των επιτόπιων περιηγήσεών του, διέπονται από επιστημονικότητα, φιλολογικές παραπομπές, εδάφια από αρχαίους συγγραφείς, ενώ είναι έντονος και ο ενθουσιασμός του κατά την περιγραφή του περιβάλλοντα χώρου.

(Ελληνική Βιβλιοθήκη - Κοινωφελές Ίδρυμα Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης)